Δημοσιεύτηκε: 11 Ιούλ 2012, 23:46
Τα παρακάτω έχουν ισχύ για να γράψουμε ένα ακαδημαϊκό έγγραφο στα ελληνικά με σκέτο LaTeX (με έμφαση στη "μηχανή XeLaTeX"). To Lyx κάνει πράγματα που δεν τα ξέρω και δεν έχω και πολύ διάθεση να τα μάθω για να είμαι ειλικρινής.
Ακόμη, αυτό που περιγράφω είναι κάτι που δουλεύει καλά όταν το αρχείο tex δε θα το μοιραστείς με άλλον. Δε θα το στείλεις δηλαδή σε κάποιον εκδότη που θα το εκδοσει. Το μόνο που θα μοιράζεις είναι το pdf. Όχι το tex. Ο λόγος είναι ότι θα χρησιμοποιήσουμε κάποια πακέτα που δεν είναι standard στο TeXLive (ucharclasses) ή στο workflow των συνεργατών μας (biblatex).
1. Χρησιμοποιούμε XeLaTeX. Ο λόγος είναι ότι κάνει τη ζωή μας εύκολη από πολλές πλευρές. Η χρήση όποιας γραμματοσειράς θέλουμε είναι ίσως ο σημαντικότερος.
2. Για να γράψουμε ελληνικά με xelatex πρέπει α) να φορτώσουμε γραμματοσειρές που έχουν ελληνικούς χαρακτήρες β) να φορτώσουμε τους ελληνικούς κανόνες συλλαβισμού. Για τις γραμματοσειρές βλέπουμε εδώ. Για τους κανόνες συλλαβισμού υπάρχουν πρακτικά 2 επιλογές. To πακέτο xgreek και το πακέτο polyglossia. Για πολυγλωσσικά κείμενα (πχ ελληνικά + αγγλικά + ρώσικα), το polyglossia έιναι μόνοδρομος. Για διγλωσσικά, και κυρίως για κείμενα με ελληνικά και αγγλικά το xgreek είναι καλύτερο (ωριμότερο).
3. Και το xgreek και το polyglossia απαιτούν να δηλώνεις την κύρια γλώσσα του εγγράφου και όταν θες κανόνες συλλαβισμού άλλης γλώσσας θα πρέπει να το δηλώσεις ρητά (\setlanguage κτλ). Για λεπτομέρειες εδώ. Αυτό είναι σπαστικό γιατί μπορεί να έχεις πολλές ξένες λέξεις (πχ ονόματα McMillan, Murrey κτλ που αναφέρονται συχνά. Υπάρχει ένα πακέτο, το ucharclasses, που σου επιτρέπει να το αποφύγεις αυτό αλλάζοντας αυτόματα τους κανόνες συλλαβισμού ανάλογα με τα γράμματα της κάθε λέξης. Είναι μαγικό γιατί πραγματικά δε χρειάζεται να κάνεις τίποτα! Απλά γράφεις το κείμενο σου. Το κακό είναι ότι το πακέτο αυτό δεν έρχεται με το texlive και πρέπει να εγκατασταθεί χειροκίνητα. Η διαδικασία δεν είναι δύσκολη, απαιτεί απλά τη δημιουργία κάποιων φακέλων, την αντιγραφή του αρχείου και την εκτέλεση μιας εντολής (texhash).
Σύντομα το βήμα της χειροκίνητης εγκατάστασης δε θα χρειάζεται πια και το ucharclasses θα έγκαθίσταται κανονικά με το texlive.
4. Για τη βιβλιογραφία χρησιμοποιούμε το BibLaTeX. Είναι το πιο σύγχρονο και το πιο ισχυρό εργαλείο για βιβλιογραφία στον κόσμο του TeX (ίσως και γενικά). Παραδείγματα ]εδώ Αφού γίνει η χειροκίνητη εγκατάσταση του πακέτου ucharclasses στο προηγούμενο βήμα, θα μπορεί να τρέξει και το παράδειγμα του xgreek για το biblatex
Ανακεφαλαίωση. Η προσωπική μου εμπειρία είναι ότι για κάποιον που γράφει διπλωματική/διδακτορικό ή κάτι αντίστοιχο στα ελληνικά, ο ευκολότερος δρόμος είναι ο ακόλουθος συνδυασμός. Αν έχει ανάγκη τους κανόνες συλλαβισμού περισσοτέρων της μίας γλώσσας, τότε αντικαθιστάμε το xgreek με το polyglossia.
ps. Για το biblatex διάβασε οπωςδήποτε όμως και το Note 1.
Ακόμη, αυτό που περιγράφω είναι κάτι που δουλεύει καλά όταν το αρχείο tex δε θα το μοιραστείς με άλλον. Δε θα το στείλεις δηλαδή σε κάποιον εκδότη που θα το εκδοσει. Το μόνο που θα μοιράζεις είναι το pdf. Όχι το tex. Ο λόγος είναι ότι θα χρησιμοποιήσουμε κάποια πακέτα που δεν είναι standard στο TeXLive (ucharclasses) ή στο workflow των συνεργατών μας (biblatex).
1. Χρησιμοποιούμε XeLaTeX. Ο λόγος είναι ότι κάνει τη ζωή μας εύκολη από πολλές πλευρές. Η χρήση όποιας γραμματοσειράς θέλουμε είναι ίσως ο σημαντικότερος.
2. Για να γράψουμε ελληνικά με xelatex πρέπει α) να φορτώσουμε γραμματοσειρές που έχουν ελληνικούς χαρακτήρες β) να φορτώσουμε τους ελληνικούς κανόνες συλλαβισμού. Για τις γραμματοσειρές βλέπουμε εδώ. Για τους κανόνες συλλαβισμού υπάρχουν πρακτικά 2 επιλογές. To πακέτο xgreek και το πακέτο polyglossia. Για πολυγλωσσικά κείμενα (πχ ελληνικά + αγγλικά + ρώσικα), το polyglossia έιναι μόνοδρομος. Για διγλωσσικά, και κυρίως για κείμενα με ελληνικά και αγγλικά το xgreek είναι καλύτερο (ωριμότερο).
3. Και το xgreek και το polyglossia απαιτούν να δηλώνεις την κύρια γλώσσα του εγγράφου και όταν θες κανόνες συλλαβισμού άλλης γλώσσας θα πρέπει να το δηλώσεις ρητά (\setlanguage κτλ). Για λεπτομέρειες εδώ. Αυτό είναι σπαστικό γιατί μπορεί να έχεις πολλές ξένες λέξεις (πχ ονόματα McMillan, Murrey κτλ που αναφέρονται συχνά. Υπάρχει ένα πακέτο, το ucharclasses, που σου επιτρέπει να το αποφύγεις αυτό αλλάζοντας αυτόματα τους κανόνες συλλαβισμού ανάλογα με τα γράμματα της κάθε λέξης. Είναι μαγικό γιατί πραγματικά δε χρειάζεται να κάνεις τίποτα! Απλά γράφεις το κείμενο σου. Το κακό είναι ότι το πακέτο αυτό δεν έρχεται με το texlive και πρέπει να εγκατασταθεί χειροκίνητα. Η διαδικασία δεν είναι δύσκολη, απαιτεί απλά τη δημιουργία κάποιων φακέλων, την αντιγραφή του αρχείου και την εκτέλεση μιας εντολής (texhash).
Σύντομα το βήμα της χειροκίνητης εγκατάστασης δε θα χρειάζεται πια και το ucharclasses θα έγκαθίσταται κανονικά με το texlive.
4. Για τη βιβλιογραφία χρησιμοποιούμε το BibLaTeX. Είναι το πιο σύγχρονο και το πιο ισχυρό εργαλείο για βιβλιογραφία στον κόσμο του TeX (ίσως και γενικά). Παραδείγματα ]εδώ Αφού γίνει η χειροκίνητη εγκατάσταση του πακέτου ucharclasses στο προηγούμενο βήμα, θα μπορεί να τρέξει και το παράδειγμα του xgreek για το biblatex
Ανακεφαλαίωση. Η προσωπική μου εμπειρία είναι ότι για κάποιον που γράφει διπλωματική/διδακτορικό ή κάτι αντίστοιχο στα ελληνικά, ο ευκολότερος δρόμος είναι ο ακόλουθος συνδυασμός. Αν έχει ανάγκη τους κανόνες συλλαβισμού περισσοτέρων της μίας γλώσσας, τότε αντικαθιστάμε το xgreek με το polyglossia.
- Κώδικας: Επιλογή όλων
XeLaTeX + xgreek + ucharclasses + Biblatex
ps. Για το biblatex διάβασε οπωςδήποτε όμως και το Note 1.