Δημοσιεύτηκε: 17 Απρ 2013, 01:00
θέλω από πέρυσι να γράψω για το bitcoin (και όχι μόνο για αυτό, αλλά βαριέμαι)
ούτε τώρα θα γράψω αυτά που έχω να πω.
αλλά θα δώσω μια ιδέα.
Προσωπικά πιστεύω εδώ και αρκετά χρόνια, ότι οι μεγάλες τράπεζες και τα μεγάλα νομίσματα θα καταρρεύσουν τις επόμενες δεκαετίες (το πόσο ξαφνική και βίαιη ή αργή και βασανιστική θα είναι αυτή η κατάρρευση είναι θέμα συζήτησης, προς το παρόν στην Ελλάδα είμαστε στο αργό και βασανιστικό κομμάτι εδώ και λίγα χρόνια και προσωπικά πιστεύω δεν έχουμε δει τίποτα ακόμα)
Για να επιστρέψω κάπως στο θέμα, οι συναλλαγές στο διαδίκτυο (κυβερνοχώρο) πιστευόταν ότι χρειάζονταν μια κεντρική αρχή να τις ελέγχει. Μια τράπεζα, το PayPal, κάποια άλλη που θα εφεύρετε εσείς αλλά πάντως κάποιος πρέπει να ελέγχει όλες τις συναλλαγές. Αντίθετα στον φυσικό κόσμο η κεντρική αρχή δεν είναι αναγκαία. Δυο άτομα μπορούν να ανταλλάξουν αγαθά μεταξύ τους χωρίς την ανάγκη κεντρικού ελέγχου. Ο φυσικός χρυσός ή το ασήμι ή τα πακέτα τσιγάρα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως χρήμα και είναι ένα ενδιαφέρον μυστήριο γιατί ο χρυσός έχει τόση αξία (ένα μυστήριο που παίρνει μια ενδιαφέρουσα τροπή με το bitcoin). Το «μετρητό» βρίσκεται σε μια ενδιάμεση κατάσταση. Από την μία μπορεί να συναλλάσσεται ως φυσικό μέσο, από την άλλη μια κεντρική εξουσία έχει τον απόλυτο έλεγχο. Πράγμα που δεν συμβαίνει με τον χρυσό. Με τον χρυσό το μόνο που μπορεί να κάνει μια (επίδοξη) εξουσία αν θέλει να τον ελέγχει είναι να κρατά μεγάλες ποσότητες χρυσού. Αλλά ο χρυσός που έχει και κάθεται δεν κάνει κάτι από μόνος του. Ο μόνος αντικειμενικός τρόπος να τον χρησιμοποιήσει είναι να τον ξοδέψει αλλά αν τον ξοδέψει παύει να τον κρατά.
Η παρατήρηση ότι στην αρχαιότητα με πολύ πιο φτωχά μέσα οι Έλληνες είχαν ένα σωρό νομίσματα είναι κατά την γνώμη μου απόδειξη ότι σήμερα θα μπορούσαν να υπάρχουν πολλά ανεξάρτητα νομίσματα. Η «υπεραγωγιμότητα» τού διαδικτύου δίνει μια νέα τροπή σε αυτήν την δυνατότητα. Έτσι η γνώμη μου ήταν και είναι ότι θα μπορούσαν (και θα συμβεί) να υπάρχουν πολλά «μικρά» ανεξάρτητα νομίσματα. Η κάθε μία με την δική της κεντρική αρχή που μπορεί να είναι ακόμα και μια γειτονιά που διαχειρίζεται ένα μπακάλικο. Η «υπεραγωγιμότητα» του κυβερνοχώρου κάνει τις συναλλαγές με αυτήν την πληθώρα νομισμάτων πανεύκολη και αυτόματη υπόθεση. Ένα κινητό αρκεί και ούτε εκτυπωτικά μέσα χρειάζονται, ούτε τίποτα, μόνο πρόσβαση στο δίκτυο και λογισμικό. Η θεωρητική δυνατότητα τών πολλών μικρών νομισμάτων εκμηδενίζει την θεωρητική ανάγκη χρέους την οποία σήμερα με τα μεγάλα νομίσματα έχουμε.
Η πρώτη παρατήρηση που έχω να κάνω σε αυτούς που θέλουν να «δημιουργήσουν» χρήμα είναι να μην προσπαθήσουν να το «μεγαλώσουν». Η επέκταση τής ιδέας δεν θα είναι, και δεν θα πρέπει να είναι η επέκταση τού «ενός» νομίσματος. Θα πρέπει να είναι η ανεξάρτητη και ελεύθερη «κλωνοποίησή» του.
Τα μικρά νομίσματα θα είναι μια άνευ προηγουμένου αποκέντρωση τού χρήματος καθώς η έννοια τού μικρού βρίσκεται στις πολλές μικρές αρχές αντί για τις λίγες μεγάλες. Πάλι όμως απαιτείται ένας κεντρικός έλεγχος για το καθένα. Πριν το Bitcoin πίστευα ότι αυτή είναι η μόνη δυνατότητα στον κυβερνοχώρο. Δεν πιστεύω ότι το Bitcoin καταργεί την ιδέα τών μικρών νομισμάτων, δεν πιστεύω ότι είναι καν ανταγωνιστικό αυτής τής ιδέας (όπως η συνέχιση τής ύπαρξης τού χρυσού δεν την καταργεί ούτε την ανταγωνίζεται). Το bitcoin είναι κάτι ολότελα διαφορετικό δομικά. Είναι ο χρυσός τού διαδικτύου. Το Bitcoin δεν έχει καμμία (!) κεντρική αρχή. Όπως ακριβώς και ο χρυσός. Τώρα ο χρυσός μπορεί και δεν έχει κεντρική αρχή επειδή δεν μπορεί να «αντιγραφεί». Αν δώσω εγώ χρυσό σε κάποιον για να μού δώσει κάτι, εγώ παύω να έχω αυτήν την ποσότητα χρυσού. Στον κυβερνοχώρο αν στείλω μια πληροφορία σε κάποιον τίποτα δεν με αναγκάζει να μην την κρατήσω και εγώ. Η μοναδική πριν το bitcoin λύση ήταν η πληροφορία να βρίσκεται μονάχα στο κέντρο που που ελέγχει την συναλλαγή. Οπότε μικρός ή μεγάλος ο κεντρικός έλεγχος ήταν απαραίτητος. Ταυτοχρόνως το κέντρο είχε και τον έλεγχο τής δημιουργίας τού χρήματος. Στο bitcoin κανένας δεν έχει τον κεντρικό έλεγχο τής δημιουργίας του και κανένας δεν μπορεί να το δημιουργήσει να το δημιουργήσει κατά βούληση. όπως ακριβώς και ο χρυσός. Και όπως και ο χρυσός είναι μυστήριο γιατί έχει αξία, έτσι και το bitcoin είναι μυστήριο γιατί έχει αξία αφού κατά τα άλλα είναι άχρηστο και καμμία κεντρική αρχή δεν το επιβάλλει (για τον χρυσό υπήρξαν περιπτώσεις ιστορικά που αυτό δεν ήταν απολύτως ακριβές αλλά αυτό δεν αναιρεί το επιχείρημα καθώς μπορούσε πάντα να έχει αξία και να επιβιώνει ως μέσο ακόμα και σε συνθήκες απαγόρευσης)
Το πώς το πετυχαίνει αυτό είναι ιδιαιτέρως ιδιοφυές. Το bitcoin στην πραγματικότητα είναι μονάχα ένα πρωτόκολλο (όπως πχ είναι το bittorrent). Δεν είναι το λογισμικό, ούτε έχει ανάγκη συγκεκριμένη υλοποίηση λογισμικού. Ο καθένας απλά εφαρμόζει ελεύθερα το πρωτόκολλο. Τώρα οι συναλλαγές κοινοποιούνται στούς πάντες και όλοι είναι ελεύθεροι να τις ελέγξουν. Ο έλεγχος αυτός για περίπλοκους μαθηματικούς λόγους αφήνει ένα υπόλοιπο. Το πρωτόκολλο μεταφράζει αυτό το υπόλοιπο σε καινούργια bitcoin που δημιουργούνται. (έτσι προκύπτει η «εξόρυξη»)
Ένα θέμα που έχω σκεφτεί να γράψω είναι τα σενάρια κατάρρευσης τού bitcoin. Δεν θα το αναλύσω εδώ αλλά το bitcoin θα συνεχίσει να υπάρχει με μονάχα δύο προϋποθέσεις.
α) θα υπάρχει διαδίκτυο.
οι συναλλαγές μπορούν να γίνουν μόνο στο διαδίκτυο, δεν μπορούν να γίνουν με άλλους τρόπους. Όχι διαδίκτυο σημαίνει όχι bitcoin.
β) κάποιοι θα συνεχίζουν να το εξορύσσουν.
Κατά τα άλλα δεν έχει ανάγκη κανενός και σαν τον χρυσό θα μπορέσει να επιβιώσει είτε σε συνθήκες νομιμότητας, είτε σε συνθήκες απαγόρευσης. Τώρα πώς απαγορεύεις πραγματικά τον χρυσό; θα ψάχνεις τις τσέπες καθενός που περπατάει στον δρόμο; Πώς απαγορεύεις το bitcoin; θα ψάχνεις τις επικοινωνίες καθενός που σερφάρει στο διαδίκτυο; Την ίδια στιγμή τα καθαυτά bitcoin είναι απλώς κώδικας που ικανοποιεί ένα πρωτόκολλο, ακόμα πιο «αντικειμενικά» άχρηστα από τον χρυσό που μένει κρυμμένος.
Ανέφερα την «υπεραγωγιμότητα» τού κυβερνοχώρου. Δείτε το βιντεάκι να πάρετε μια ιδέα.
Επίσης ανέφερα την κατάρρευση τού ευρώ. Απλά θυμίζω ότι έχω συλλάβει την ιδέα ενός σχεδίου ομαλής μετάβασης. Το έχω περιγράψει επιγραμματικά παλιότερα εδώ στο φόρουμ τού ubuntu. Θα μπορούσα να το ονομάσω «ξεδόντιασμα τού ευρώ». Και όπως είχα πει δυστυχώς οι «ευρωπαϊκές» λύσεις που γενικά προτείνονται είναι στην αντίθετη κατεύθυνση (ισχυροποίηση τού ευρώ). Αν δεν μπορούμε να πετύχουμε το ξεδόντιασμα που λέω η μόνη επιλογή αλλαγής πλεύσης είναι είναι έξοδος από το κοινό νόμισμα. Σε κάθε περίπτωση, χρυσός, τοπικό χρήμα, bitcoin και κάθε άλλη δυνατή εναλλακτική θα παίξει τον ιστορικό της ρόλο αλλά το ισχυρότερο νόμισμα ήταν και θα είναι οι σχέσεις τών ανθρώπων.
ούτε τώρα θα γράψω αυτά που έχω να πω.
αλλά θα δώσω μια ιδέα.
Προσωπικά πιστεύω εδώ και αρκετά χρόνια, ότι οι μεγάλες τράπεζες και τα μεγάλα νομίσματα θα καταρρεύσουν τις επόμενες δεκαετίες (το πόσο ξαφνική και βίαιη ή αργή και βασανιστική θα είναι αυτή η κατάρρευση είναι θέμα συζήτησης, προς το παρόν στην Ελλάδα είμαστε στο αργό και βασανιστικό κομμάτι εδώ και λίγα χρόνια και προσωπικά πιστεύω δεν έχουμε δει τίποτα ακόμα)
Για να επιστρέψω κάπως στο θέμα, οι συναλλαγές στο διαδίκτυο (κυβερνοχώρο) πιστευόταν ότι χρειάζονταν μια κεντρική αρχή να τις ελέγχει. Μια τράπεζα, το PayPal, κάποια άλλη που θα εφεύρετε εσείς αλλά πάντως κάποιος πρέπει να ελέγχει όλες τις συναλλαγές. Αντίθετα στον φυσικό κόσμο η κεντρική αρχή δεν είναι αναγκαία. Δυο άτομα μπορούν να ανταλλάξουν αγαθά μεταξύ τους χωρίς την ανάγκη κεντρικού ελέγχου. Ο φυσικός χρυσός ή το ασήμι ή τα πακέτα τσιγάρα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως χρήμα και είναι ένα ενδιαφέρον μυστήριο γιατί ο χρυσός έχει τόση αξία (ένα μυστήριο που παίρνει μια ενδιαφέρουσα τροπή με το bitcoin). Το «μετρητό» βρίσκεται σε μια ενδιάμεση κατάσταση. Από την μία μπορεί να συναλλάσσεται ως φυσικό μέσο, από την άλλη μια κεντρική εξουσία έχει τον απόλυτο έλεγχο. Πράγμα που δεν συμβαίνει με τον χρυσό. Με τον χρυσό το μόνο που μπορεί να κάνει μια (επίδοξη) εξουσία αν θέλει να τον ελέγχει είναι να κρατά μεγάλες ποσότητες χρυσού. Αλλά ο χρυσός που έχει και κάθεται δεν κάνει κάτι από μόνος του. Ο μόνος αντικειμενικός τρόπος να τον χρησιμοποιήσει είναι να τον ξοδέψει αλλά αν τον ξοδέψει παύει να τον κρατά.
Η παρατήρηση ότι στην αρχαιότητα με πολύ πιο φτωχά μέσα οι Έλληνες είχαν ένα σωρό νομίσματα είναι κατά την γνώμη μου απόδειξη ότι σήμερα θα μπορούσαν να υπάρχουν πολλά ανεξάρτητα νομίσματα. Η «υπεραγωγιμότητα» τού διαδικτύου δίνει μια νέα τροπή σε αυτήν την δυνατότητα. Έτσι η γνώμη μου ήταν και είναι ότι θα μπορούσαν (και θα συμβεί) να υπάρχουν πολλά «μικρά» ανεξάρτητα νομίσματα. Η κάθε μία με την δική της κεντρική αρχή που μπορεί να είναι ακόμα και μια γειτονιά που διαχειρίζεται ένα μπακάλικο. Η «υπεραγωγιμότητα» του κυβερνοχώρου κάνει τις συναλλαγές με αυτήν την πληθώρα νομισμάτων πανεύκολη και αυτόματη υπόθεση. Ένα κινητό αρκεί και ούτε εκτυπωτικά μέσα χρειάζονται, ούτε τίποτα, μόνο πρόσβαση στο δίκτυο και λογισμικό. Η θεωρητική δυνατότητα τών πολλών μικρών νομισμάτων εκμηδενίζει την θεωρητική ανάγκη χρέους την οποία σήμερα με τα μεγάλα νομίσματα έχουμε.
Η πρώτη παρατήρηση που έχω να κάνω σε αυτούς που θέλουν να «δημιουργήσουν» χρήμα είναι να μην προσπαθήσουν να το «μεγαλώσουν». Η επέκταση τής ιδέας δεν θα είναι, και δεν θα πρέπει να είναι η επέκταση τού «ενός» νομίσματος. Θα πρέπει να είναι η ανεξάρτητη και ελεύθερη «κλωνοποίησή» του.
Τα μικρά νομίσματα θα είναι μια άνευ προηγουμένου αποκέντρωση τού χρήματος καθώς η έννοια τού μικρού βρίσκεται στις πολλές μικρές αρχές αντί για τις λίγες μεγάλες. Πάλι όμως απαιτείται ένας κεντρικός έλεγχος για το καθένα. Πριν το Bitcoin πίστευα ότι αυτή είναι η μόνη δυνατότητα στον κυβερνοχώρο. Δεν πιστεύω ότι το Bitcoin καταργεί την ιδέα τών μικρών νομισμάτων, δεν πιστεύω ότι είναι καν ανταγωνιστικό αυτής τής ιδέας (όπως η συνέχιση τής ύπαρξης τού χρυσού δεν την καταργεί ούτε την ανταγωνίζεται). Το bitcoin είναι κάτι ολότελα διαφορετικό δομικά. Είναι ο χρυσός τού διαδικτύου. Το Bitcoin δεν έχει καμμία (!) κεντρική αρχή. Όπως ακριβώς και ο χρυσός. Τώρα ο χρυσός μπορεί και δεν έχει κεντρική αρχή επειδή δεν μπορεί να «αντιγραφεί». Αν δώσω εγώ χρυσό σε κάποιον για να μού δώσει κάτι, εγώ παύω να έχω αυτήν την ποσότητα χρυσού. Στον κυβερνοχώρο αν στείλω μια πληροφορία σε κάποιον τίποτα δεν με αναγκάζει να μην την κρατήσω και εγώ. Η μοναδική πριν το bitcoin λύση ήταν η πληροφορία να βρίσκεται μονάχα στο κέντρο που που ελέγχει την συναλλαγή. Οπότε μικρός ή μεγάλος ο κεντρικός έλεγχος ήταν απαραίτητος. Ταυτοχρόνως το κέντρο είχε και τον έλεγχο τής δημιουργίας τού χρήματος. Στο bitcoin κανένας δεν έχει τον κεντρικό έλεγχο τής δημιουργίας του και κανένας δεν μπορεί να το δημιουργήσει να το δημιουργήσει κατά βούληση. όπως ακριβώς και ο χρυσός. Και όπως και ο χρυσός είναι μυστήριο γιατί έχει αξία, έτσι και το bitcoin είναι μυστήριο γιατί έχει αξία αφού κατά τα άλλα είναι άχρηστο και καμμία κεντρική αρχή δεν το επιβάλλει (για τον χρυσό υπήρξαν περιπτώσεις ιστορικά που αυτό δεν ήταν απολύτως ακριβές αλλά αυτό δεν αναιρεί το επιχείρημα καθώς μπορούσε πάντα να έχει αξία και να επιβιώνει ως μέσο ακόμα και σε συνθήκες απαγόρευσης)
Το πώς το πετυχαίνει αυτό είναι ιδιαιτέρως ιδιοφυές. Το bitcoin στην πραγματικότητα είναι μονάχα ένα πρωτόκολλο (όπως πχ είναι το bittorrent). Δεν είναι το λογισμικό, ούτε έχει ανάγκη συγκεκριμένη υλοποίηση λογισμικού. Ο καθένας απλά εφαρμόζει ελεύθερα το πρωτόκολλο. Τώρα οι συναλλαγές κοινοποιούνται στούς πάντες και όλοι είναι ελεύθεροι να τις ελέγξουν. Ο έλεγχος αυτός για περίπλοκους μαθηματικούς λόγους αφήνει ένα υπόλοιπο. Το πρωτόκολλο μεταφράζει αυτό το υπόλοιπο σε καινούργια bitcoin που δημιουργούνται. (έτσι προκύπτει η «εξόρυξη»)
Ένα θέμα που έχω σκεφτεί να γράψω είναι τα σενάρια κατάρρευσης τού bitcoin. Δεν θα το αναλύσω εδώ αλλά το bitcoin θα συνεχίσει να υπάρχει με μονάχα δύο προϋποθέσεις.
α) θα υπάρχει διαδίκτυο.
οι συναλλαγές μπορούν να γίνουν μόνο στο διαδίκτυο, δεν μπορούν να γίνουν με άλλους τρόπους. Όχι διαδίκτυο σημαίνει όχι bitcoin.
β) κάποιοι θα συνεχίζουν να το εξορύσσουν.
Κατά τα άλλα δεν έχει ανάγκη κανενός και σαν τον χρυσό θα μπορέσει να επιβιώσει είτε σε συνθήκες νομιμότητας, είτε σε συνθήκες απαγόρευσης. Τώρα πώς απαγορεύεις πραγματικά τον χρυσό; θα ψάχνεις τις τσέπες καθενός που περπατάει στον δρόμο; Πώς απαγορεύεις το bitcoin; θα ψάχνεις τις επικοινωνίες καθενός που σερφάρει στο διαδίκτυο; Την ίδια στιγμή τα καθαυτά bitcoin είναι απλώς κώδικας που ικανοποιεί ένα πρωτόκολλο, ακόμα πιο «αντικειμενικά» άχρηστα από τον χρυσό που μένει κρυμμένος.
Ανέφερα την «υπεραγωγιμότητα» τού κυβερνοχώρου. Δείτε το βιντεάκι να πάρετε μια ιδέα.
Επίσης ανέφερα την κατάρρευση τού ευρώ. Απλά θυμίζω ότι έχω συλλάβει την ιδέα ενός σχεδίου ομαλής μετάβασης. Το έχω περιγράψει επιγραμματικά παλιότερα εδώ στο φόρουμ τού ubuntu. Θα μπορούσα να το ονομάσω «ξεδόντιασμα τού ευρώ». Και όπως είχα πει δυστυχώς οι «ευρωπαϊκές» λύσεις που γενικά προτείνονται είναι στην αντίθετη κατεύθυνση (ισχυροποίηση τού ευρώ). Αν δεν μπορούμε να πετύχουμε το ξεδόντιασμα που λέω η μόνη επιλογή αλλαγής πλεύσης είναι είναι έξοδος από το κοινό νόμισμα. Σε κάθε περίπτωση, χρυσός, τοπικό χρήμα, bitcoin και κάθε άλλη δυνατή εναλλακτική θα παίξει τον ιστορικό της ρόλο αλλά το ισχυρότερο νόμισμα ήταν και θα είναι οι σχέσεις τών ανθρώπων.