Δημοσιεύτηκε: 06 Μαρ 2012, 12:46
Έχω εντελώς αντιδιαμετρικές απόψεις από αυτές που εκφράστηκαν. Συγκεκριμένα την ιδέα ενός παγκοσμίου συστήματος την βρίσκω απεχθέστατη αλλά και οι απόψεις που εκφράστηκαν στην πρώτη ανάρτηση είναι το λιγότερο επιπόλαιες. Συγκεκριμένα ποιος θα αναλάβει να «μετρά» τούς πόντους; Δεν ξέρω τι προθέσεις μπορεί να έχει αλλά αυτό το σύστημα έχει όλες τις προϋποθέσεις για να οδηγήσει σε πολύ χειρότερη τυραννία.
Με εντελώς διαφορετική αφετηρία όμως, εντελώς διαφορετικό και πολύ πιο συγκεκριμένο νόημα έχω και εγώ, ανεξάρτητα, μια άποψη για χρήμα «ανοικτού κώδικα».
Κατ αρχήν αυτό που είναι σημαντικό είναι να κατανοήσουμε την ιδιοκτησία. Και για να πάω ακόμα λίγο πιο πίσω ας φανταστούμε ένα νησί με μόνο δύο άτομα. Για να ικανοποιήσουν την ανάγκη τους για φαγητό μπορούν να κάνουν την ακόλουθη «άτυπη» συνεννόηση. Ο ένας θα πάει να ψαρέψει και ο άλλος θα μαζέψει ξύλα και θα κάνει τις ετοιμασίες για το μαγείρεμα. Με αυτήν την απλή συνεννόηση και οι δύο ωφελούνται. Γενικά υπάρχει η λανθασμένη εντύπωση ότι υπάρχει κάποια «δίκαιη» τιμή για κάτι. Στην πραγματικότητα αυτό που συνήθως πρακτικά υπάρχει είναι μια τιμή και κάτω που κάποιος θεωρεί συμφέρον να πληρώσει και μια τιμή και πάνω που κάποιος θεωρεί συμφέρον να δεχτεί. Αν η δεύτερη είναι χαμηλότερη τής πρώτης τότε έχουμε αμοιβαίο συμφέρον σε μια γκάμα τιμών. Αλλά ας ξαναγυρίσουμε στο παράδειγμα τού νησιού. Εκεί δεν υπάρχει συνήθως καν η ανάγκη καθορισμού τιμής. Όλη η συνεννόηση μπορεί απλά να είναι σχεδόν άτυπη και δεν υπάρχει λόγος για τέτοιες περιπλοκές μεταξύ τών δύο. Απλά μοιράζονται τις δουλειές. Αυτό μπορεί να συμβαίνει μόνο σε πολύ μικρές ομάδες που όλοι γνωρίζονται μεταξύ τους σε προσωπικό επίπεδο όπως για παράδειγμα σε μια οικογένεια. Ακόμα όμως και σε τέτοιο στενό κύκλο τα μέλη έχουν μια εικόνα (υποκειμενική ίσως) για το αν επωφελούνται και αν είναι καλύτερα χάρη στους άλλους ή αν νιώθουν ότι συντηρούν τούς άλλους. Ας φύγουμε λίγο από τις περιορισμένες αυτές περιπτώσεις και ας πάμε στην περίπτωση που υπάρχει περισσότερος κόσμος. Υπάρχει αμοιβαίο συμφέρον συναλλαγής με όλους αλλά τώρα δεν μπορούν οι συναλλαγές να είναι άτυπες γιατί δεν μπορούν να υπάρχουν στενές σχέσεις με όλους. Ο απλούστερος τρόπος τυπικής συναλλαγής είναι η ανταλλαγή. Τα άτομα ανταλλάσσουν τα αγαθά τους έχοντας αμοιβαίο συμφέρον και μπορούν να συνεχίσουν τον δρόμο τους χωρίς να υπάρχει ανάγκη διατήρησης προσωπικών δεσμών κάτι που είναι αδύνατο σε μεγάλη κλίμακα. Στο πώς οι ανταλλαγές οδηγούν στην ιδέα τού χρήματος θα επανέλθω αργότερα.
Ας φανταστούμε ένα γαλατικό χωριό που παράγει μενίρ. Οι κατασκευαστές μενίρ έχουν ανάγκη να φάνε αγριογούρουνα. Αν δεν μπορούν να αγοράσουν αγριογούρουνα, θα προτιμήσουν να πάνε να κυνηγήσουν παρά να κατασκευάσουν μενίρ και να μείνουν νηστικοί. Όμως αν κυνηγήσουν τότε έχουν ένα πλεόνασμα αγριογούρουνων το οποίο μπορούν να πουλήσουν στους άλλους που κατασκευάζουν μενίρ. Έτσι έχουμε μια προσφορά και μια ζήτηση αγριογούρουνων. Τώρα δεν έχουν όλοι την ίδια προτίμηση στο κυνήγι ή στην κατασκευή μενίρ ο καθένας έτσι έχει μια προσωπική εικόνα για το πια τιμή και πάνω τον συμφέρει να κυνηγήσει αγριογούρουνα και πια τιμή και κάτω θα προτιμήσει να κατασκευάζει μενίρ. Έτσι θα βρεθούν αρκετοί γαλάτες που αναλογικά προτιμάνε περισσότερο το κυνήγι συγκριτικά με τούς άλλους ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες τού χωριού σε αγριογούρουνα. Η τιμή αγοράς τού αγριογούρουνου καθορίζεται από τον κυνηγό που επιμένει στην υψηλότερη τιμή. Αν υπάρχει πλεόνασμα αγριογούρουνων τότε οι κυνηγοί θα αναγκαστούν να ρίξουν τις τιμές και ο συγκεκριμένος θα προτιμήσει να κατασκευάζει μενίρ. Αν υπάρχει έλλειμμα αγριογούρουνων τότε θα ανέβουν οι τιμές και κάποιος κατασκευαστής μενίρ θα διαπιστώσει ότι τον βολεύει περισσότερο να κυνηγήσει. Αυτά για τον νόμο προσφοράς και ζήτησης.
Θα συνεχίσω για στο θέμα τής ιδιοκτησίας και στο θέμα τού χρήματος αλλά αργότερα.
Με εντελώς διαφορετική αφετηρία όμως, εντελώς διαφορετικό και πολύ πιο συγκεκριμένο νόημα έχω και εγώ, ανεξάρτητα, μια άποψη για χρήμα «ανοικτού κώδικα».
Κατ αρχήν αυτό που είναι σημαντικό είναι να κατανοήσουμε την ιδιοκτησία. Και για να πάω ακόμα λίγο πιο πίσω ας φανταστούμε ένα νησί με μόνο δύο άτομα. Για να ικανοποιήσουν την ανάγκη τους για φαγητό μπορούν να κάνουν την ακόλουθη «άτυπη» συνεννόηση. Ο ένας θα πάει να ψαρέψει και ο άλλος θα μαζέψει ξύλα και θα κάνει τις ετοιμασίες για το μαγείρεμα. Με αυτήν την απλή συνεννόηση και οι δύο ωφελούνται. Γενικά υπάρχει η λανθασμένη εντύπωση ότι υπάρχει κάποια «δίκαιη» τιμή για κάτι. Στην πραγματικότητα αυτό που συνήθως πρακτικά υπάρχει είναι μια τιμή και κάτω που κάποιος θεωρεί συμφέρον να πληρώσει και μια τιμή και πάνω που κάποιος θεωρεί συμφέρον να δεχτεί. Αν η δεύτερη είναι χαμηλότερη τής πρώτης τότε έχουμε αμοιβαίο συμφέρον σε μια γκάμα τιμών. Αλλά ας ξαναγυρίσουμε στο παράδειγμα τού νησιού. Εκεί δεν υπάρχει συνήθως καν η ανάγκη καθορισμού τιμής. Όλη η συνεννόηση μπορεί απλά να είναι σχεδόν άτυπη και δεν υπάρχει λόγος για τέτοιες περιπλοκές μεταξύ τών δύο. Απλά μοιράζονται τις δουλειές. Αυτό μπορεί να συμβαίνει μόνο σε πολύ μικρές ομάδες που όλοι γνωρίζονται μεταξύ τους σε προσωπικό επίπεδο όπως για παράδειγμα σε μια οικογένεια. Ακόμα όμως και σε τέτοιο στενό κύκλο τα μέλη έχουν μια εικόνα (υποκειμενική ίσως) για το αν επωφελούνται και αν είναι καλύτερα χάρη στους άλλους ή αν νιώθουν ότι συντηρούν τούς άλλους. Ας φύγουμε λίγο από τις περιορισμένες αυτές περιπτώσεις και ας πάμε στην περίπτωση που υπάρχει περισσότερος κόσμος. Υπάρχει αμοιβαίο συμφέρον συναλλαγής με όλους αλλά τώρα δεν μπορούν οι συναλλαγές να είναι άτυπες γιατί δεν μπορούν να υπάρχουν στενές σχέσεις με όλους. Ο απλούστερος τρόπος τυπικής συναλλαγής είναι η ανταλλαγή. Τα άτομα ανταλλάσσουν τα αγαθά τους έχοντας αμοιβαίο συμφέρον και μπορούν να συνεχίσουν τον δρόμο τους χωρίς να υπάρχει ανάγκη διατήρησης προσωπικών δεσμών κάτι που είναι αδύνατο σε μεγάλη κλίμακα. Στο πώς οι ανταλλαγές οδηγούν στην ιδέα τού χρήματος θα επανέλθω αργότερα.
Ας φανταστούμε ένα γαλατικό χωριό που παράγει μενίρ. Οι κατασκευαστές μενίρ έχουν ανάγκη να φάνε αγριογούρουνα. Αν δεν μπορούν να αγοράσουν αγριογούρουνα, θα προτιμήσουν να πάνε να κυνηγήσουν παρά να κατασκευάσουν μενίρ και να μείνουν νηστικοί. Όμως αν κυνηγήσουν τότε έχουν ένα πλεόνασμα αγριογούρουνων το οποίο μπορούν να πουλήσουν στους άλλους που κατασκευάζουν μενίρ. Έτσι έχουμε μια προσφορά και μια ζήτηση αγριογούρουνων. Τώρα δεν έχουν όλοι την ίδια προτίμηση στο κυνήγι ή στην κατασκευή μενίρ ο καθένας έτσι έχει μια προσωπική εικόνα για το πια τιμή και πάνω τον συμφέρει να κυνηγήσει αγριογούρουνα και πια τιμή και κάτω θα προτιμήσει να κατασκευάζει μενίρ. Έτσι θα βρεθούν αρκετοί γαλάτες που αναλογικά προτιμάνε περισσότερο το κυνήγι συγκριτικά με τούς άλλους ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες τού χωριού σε αγριογούρουνα. Η τιμή αγοράς τού αγριογούρουνου καθορίζεται από τον κυνηγό που επιμένει στην υψηλότερη τιμή. Αν υπάρχει πλεόνασμα αγριογούρουνων τότε οι κυνηγοί θα αναγκαστούν να ρίξουν τις τιμές και ο συγκεκριμένος θα προτιμήσει να κατασκευάζει μενίρ. Αν υπάρχει έλλειμμα αγριογούρουνων τότε θα ανέβουν οι τιμές και κάποιος κατασκευαστής μενίρ θα διαπιστώσει ότι τον βολεύει περισσότερο να κυνηγήσει. Αυτά για τον νόμο προσφοράς και ζήτησης.
Θα συνεχίσω για στο θέμα τής ιδιοκτησίας και στο θέμα τού χρήματος αλλά αργότερα.