Γίνεται αρκετές φορές αναφορά στο πως θα μπορέσει να αυξηθεί το ποσοστό διείσδυσης του Ubuntu (αλλά και του ΕΛΛΑΚ γενικότερα) στους χρήστες υπολογιστών, συγκεκριμένα στην περίπτωσή μας στους χρήστες υπολογιστών της Ελλάδας.
Επίσης, συνδέεται αρκετές φορές και με το θέμα του αν και κατά πόσο είναι το Ubuntu δύσκολο στη χρήση και κατά πόσο αυτό επηρεάζει το ποσοστό χρήσης.
Σχετικά με τη διασύνδεση των δύο αυτών θεμάτων, θα ήθελα να εκφράσω τις επιφυλάξεις μου ως προς το κατά πόσο ευθύνεται η φιλικότητα προς τον (έστω αρχάριο) χρήστη για το χαμηλό ποσοστό των χρηστών Ubuntu σε σχέση με αυτό των χρηστών windows.
Νομίζω πως είμαι σε θέση να εκπροσωπήσω τον αρχάριο χρήστη.
Ίσως ο αριθμός των δημοσιεύσεών μου (~1300 τη στιγμή της δημοσίευσης) και τα links της υπογραφής μου να μη δείχνουν κάτι τέτοιο, αλλά είμαι χρήστης Ubuntu μόλις έναν χρόνο (αν κοιτάξετε την ημερομηνία εγγραφής μου και το πρώτο ποστ μου θα το διαπιστώσετε), ενώ κάτοχος υπολογιστή (αν εξαιρέσουμε έναν PC-XT 8088 όταν ήμουν μαθητής), λιγότερο από 3 χρόνια.
Παρόλα αυτά, το Ubuntu από την πρώτη στιγμή μου φάνηκε πολύ φιλικό, τουλάχιστον σε σύγκριση με τα windows, μιας και έχω σχετικά πρόσφατη την εμπειρία εκμάθησης και των 2 λειτουργικών.
Αν κάποιος θα μου ζητούσε να το χαρακτηρίσω με παρομοίωση, θα έλεγα πως το Ubuntu είναι πιο φιλικό και από τον αδέσποτο σκύλο της γειτονιάς όταν τον κερνάς λουκάνικα. Είναι φιλικό μέχρι παράνοιας.
Αν λοιπόν ένας χρήστης απόφοιτος Λυκείου, τεχνίτης, στα 36 του και κάτοχος προσωπικού Η/Υ μόλις 1.5 χρόνο (πέρυσι) μπορεί μετά από μόλις 6,5 μήνες χρήσης να δημοσιεύει και παρουσίαση μιας διανομής, τότε μπορούμε να συμπεράνουμε πως το GNU-Linux δεν παρουσιάζει κάποια αντικειμενική δυσκολία στη χρήση του.
Φιλικότητα
Αν πάρουμε σαν δεδομένο πως υπάρχουν χρήστες που χρυσοπληρώνουν για να μεταβούν από τα windows στο Mac OS όπου δεν είναι ξεκάθαρο ούτε καν το πως μπορεί να κανει κάποιος δεξί κλικ, νομίζω πως γίνεται εμφανές πως δεν φταίει η φιλικότητα του Ubuntu για το μικρό ποσοστό χρηστών του.
Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει πως δεν πρέπει να επιδιώκουμε τη βελτίωση. Περιθώριο πάντα θα υπάρχει. Τι θα μπορούσαμε όμως εμείς να κάνουμε ώστε το Ubuntu να γίνει φιλικότερο; Είτε μας αρέσει είτε όχι, το Ubuntu είναι προϊόν της Canonical και από τη στιγμή που στην πλειοψηφία μας είμαστε απλοί χρήστες, λίγα θα μπορούσαμε να αλλάξουμε.
Οι μεταφράσεις είναι ένα καλό βήμα, αλλά δεν νομίζω πως συμβάλλουν στη φιλικότητα , τουλάχιστον όχι τόσο ώστε αυτό να παίζει ρόλο στο ποσοστό χρηστών.
Περισσότερο νομίζω πως παίζουν ρόλο στην αισθητική αναβάθμιση όσον αυτή αφορά το Ελληνικό περιβάλλον και ίσως και την προσέγγισή του και από κάποιους ακόμα που το μόνο που τους εμποδίζει είναι η μη γνώση Αγγλικών.
Από την άλλη πλευρά δεν νομίζω να είναι και πολύς ο κόσμος που θέλει να βάλει Ubuntu και δεν το κάνει μόνο και μόνο γι αυτό το λόγο. Το Αγγλικό περιβάλλον είναι μάλλον οικείο στους περισσότερους χρήστες ακόμα και όταν το λειτουργικό τους είναι τα windows.
Αν θέλουμε με κάποιο τρόπο να διευκολύνουμε την εμπειρία χρήσης του αρχάριου, πιστεύω πως μεγαλύτερο όφελος θα υπήρχε αν δημιουργούσαμε ως forum ένα bash script που θα αναλάμβανε την εγκατάσταση κάποιων διευκολύνσεων όπως το αποθετήριο Medibuntu, τα Ubuntu restricted extras, κάποια πρόσθετα του Ναυτίλου, το Google Earth και άλλες μικροπροσθήκες που κάνουν κάποιες λειτουργίες απλούστερες και να το προτείναμε σε κάθε νέο χρήστη.
Ακόμα καλύτερα αν θα μπορούσε να έχει και επιλογές του τύπου:
έγραψε:Με αυτή την επιλογή μπορείτε να εγκαταστήσετε το ΧΧΧΧΧ που χρησιμεύει σε ΨΨΨΨΨ. Θέλετε να:Εισάγετε τον αριθμό της επιλογής σας και έπειτα πατήστε <ENTER>:_
- Εγκαταστήσετε το ΧΧΧΧΧ;
- Παραλείψετε το ΧΧΧΧΧ και να προχωρήσετε στη συνέχεια του προγράμματος;
- Τερματίσετε το πρόγραμμα;
Ακόμα και την υπογραφή του forum θα μπορούσαμε να ενσωματώσουμε εδώ και να το βάλουμε και στο μήνυμα προς νεοεισερχόμενους. Θα μπορούσε να γίνει και συλλογική προσπάθεια γι αυτό, οι προγραμματιστές του forum να γράψουν τον κώδικα και οι υπόλοιποι να κάνουν προτάσεις εφαρμογών και να παρέχουν τα επεξηγηματικά προς εμφάνιση μηνύματα.
Παρ' όλα αυτά, ακόμα και αυτό δεν πρόκειται να λύσει όλα τα προβλήματα.
Προβλήματα
Είναι γενικά αποδεκτό πως τα περισσότερα προβλήματα χρηστών σχετίζονται με κάποια ασυμβατότητα υλικού. Πάνω σε αυτό, δεν υπάρχουν και πολλά που μπορούμε να κάνουμε ως κοινότητα, πέρα από την καταγραφή και την ταξινόμηση όσων συσκευών τυγχάνει να προμηθεύεται ο καθένας μας με βάση τη συμβατότητά τους με το λειτουργικό.
Ακόμα και κάτι τέτοιο όμως είναι λογικό να μην παρέχει πλήρη ενημέρωση, καθώς δεν είναι δυνατό να ελέγχεται κάθε συσκευή που κυκλοφορεί, αυτό θα απαιτούσε έξοδα που φυσικά μια κοινότητα δεν μπορεί (ούτε και πρέπει) να επωμιστεί.
Όσο το ΕΛΛΑΚ θα καταλαμβάνει μικρό μερίδιο της αγοράς, τόσο θα συνεχίσει να αγνοείται από τους κατασκευαστές υλικού. Όσο αγνοείται από τους κατασκευαστές υλικού, τόσο τα προβλήματα ασυμβατότητας θα διαιωνίζονται εμποδίζοντας την αύξηση του μεριδίου αγοράς.
Είναι φαύλος κύκλος. Γι αυτό και συμφέρον όλων θα ήταν η προώθηση της χρήσης του Ubuntu (και του ΕΛΛΑΚ γενικότερα).
Προώθηση
Εδώ νομίζω πως είναι το σημείο στο οποίο επικεντρώνονται οι περισσότερες γνώμες.
Αυτό που πιστεύω πως πρέπει κατ' αρχήν να ξεκαθαρίσουμε, είναι το τί προωθούμε. Το κάθε προϊόν (τα πάντα είναι προϊόντα), ανάλογα με τη φύση του τη δεδομένη στιγμή, δεν μπορεί να απευθύνεται στους πάντες, υπάρχει ένα «ειδικό target group» από το οποίο τυγχάνει θετικότερης αντιμετώπισης.
Το Ubuntu ναι μεν είναι ένα φιλικό στη χρήση λειτουργικό σύστημα, δεν παύει όμως ως διανομή GNU-Linux, να είναι ένα λειτουργικό σύστημα DIY (Do It Yorrself, ή «κάντο μόνος σου») και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει για καιρό ακόμα. Μπορεί να ζητάει από το χρήστη να κάνει λιγότερα σε σχέση με άλλες διανομές για παράδειγμα, δεν πρόκειται όμως ποτέ να γίνει Mac OS όπου είναι όλα έτοιμα και προρυθμισμένα με την αγορά του υπολογιστή.
Το να διαφημίζουμε το Ubuntu ως κάτι που δεν είναι, μπορεί να προσελκύσει προσωρινά κάποιους χρήστες, το πιθανότερο όμως είναι να αποβεί πιο επιζήμιο τελικά. Οι περισσότεροι που μπαίνουν στον κόσμο του GNU-Linux χωρίς να έχουν καμία διάθεση να ασχοληθούν, φεύγουν γρήγορα έχοντας (αλλά και μεταφέροντας γύρω τους) τις χειρότερες εντυπώσεις.
Όλοι ξέρουμε, πως αν κάποιος μείνει ευχαριστημένος με κάτι το λέει σε άλλους δέκα, ενώ αν μείνει δυσαρεστημένος το λέει σε άλλους χίλιους.
Πιστεύω πως είναι προτιμότερο να έρθουν 5 νέοι χρήστες γι αυτό που πράγματι είναι το Ubuntu γνωρίζοντας τι σημαίνει η επιλογή τους, παρά 20 γι αυτό που νόμισαν πως είναι περιμένοντας κάτι το οποίο δεν υφίσταται.
Έχουμε κι εμείς ως μέλη της κοινότητας ευθύνες σε αυτό το κομμάτι; Μάλλον ναι.
Με αγνές προθέσεις φυσικά και στην προσπάθειά μας να προβάλλουμε το Ubuntu (ή γενικότερα το GNU-Linux και το ΕΛΛΑΚ), πολλές φορές το παρουσιάζουμε εξιδανικευμένο, ως κάτι το οποίο δουλεύει πάντα, παρέχοντας κάθε ευκολία και δυνατότητα στον χρήστη και παράλληλα χωρίς αυτός να χρειαστεί να καταβάλλει καμία προσπάθεια εκμάθησης.
Πρέπει να παραδεχτούμε πως αυτός ο συνδυασμός χαρακτηριστικών δεν γίνεται να υπάρχει πουθενά.
Η modular κατασκευή των διανομών GNU-Linux (πυρήνας, X server ή wayland τελευταία, Gnome ή KDE ή e17, compiz ή kwin ή metacity) είναι κάτι που δεν συναντάται πουθενά αλλού παρά μόνο στο ελεύθερο λογισμικό και χαρακτηρίζει (και) το Ubuntu ως «συναρμολογούμενο παιχνίδι».
Αν κάποιος δεν έχει όρεξη, χρόνο, διάθεση, ευχέρεια χρόνου, αν κάποιος διστάζει ή φοβάται να συναρμολογεί ή στο κάτω κάτω απλά δεν θέλει να το κάνει, τότε το Ubuntu δεν κάνει γι αυτόν και κακώς του το προωθούμε. Κάνουμε κακό και στο χρήστη αλλά και στο ΕΛΛΑΚ γενικότερα.
Αν κάποιος δεν θέλει να αλλάξει λάστιχο ποτέ, τότε δεν έχει νόημα να του δίνεις εγχειρίδιο οδηγιών αλλαγής ελαστικού (RTFM), θα σε βρίσει (και θα έχει και δίκιο). Είναι καλύτερο να του συστήσεις μια εταιρεία παροχής οδικής βοήθειας (τη Microsoft ή την Apple για παράδειγμα).
Επίσης, δεν είναι δυνατόν να προτείνουμε την εγκατάσταση δοκιμαστικών εκδόσεων (alpha, beta) σε χρήστες που δεν έχουν έστω και κάποιες βασικές γνώσεις, τους σπρώχνουμε οι ίδιοι προς μία αναμενόμενη απογοήτευση.
Αυτό που πιστεύω πως έχει πραγματικά νόημα, είναι να προωθήσουμε το Ubuntu (αλλά και το ΕΛΛΑΚ γενικότερα) ως αυτό που είναι, προς αυτούς που αυτό θα μπορούσε να τους ενδιαφέρει.
Ποιοι είναι αυτοί που πιθανώς θα μπορούσαν να βρουν ενδιαφέρουσα μια τέτοια μετάβαση; Υπάρχουν δύο κατηγορίες (κάποιοι ανήκουν και στις δύο):
- Όσοι αρέσκονται στην ασχολία με τον υπολογιστή και τους αρέσει να μαθαίνουν κάτι καινούριο. Όσοι θέλουν να μάθουν περισσότερα για τη λογική της λειτουργίας αυτού του παραθύρου που βλέπουν μπροστά τους. Το αντίστοιχο αυτών που αν και δεν είναι μηχανικοί, αρέσκονται στο να αλλάζουν λάδια ή στο να «ψαχουλεύουν» κάτω από το καπώ του αυτοκινήτου τους.
- Όσοι καταλαβαίνουν τη λογική του ελεύθερου λογισμικού και καταλαβαίνουν γιατί αξίζει να θυσιάσεις κάτι τώρα (έναν driver για παράδειγμα) για να κερδίσεις κάτι σημαντικότερο αργότερα (ανεξαρτησία από μονοπωλιακές λύσεις). Έτσι κι αλλιώς τίποτα δεν χαρίζεται στη ζωή, όλα έχουν αντίτιμο έστω και αν δεν είναι χρηματικό.
Φυσικά δε λέω πως θα πρέπει να κυκλοφορούμε με κάποιον εκτυπωμένο λόγο του Richard Stallman παραμάσχαλα, μια απλή αναφορά όμως σε 2-3 πρακτικά ζητήματα που όλοι βρίσκουν μπροστά τους (πχ τα ανοιχτά πρότυπα) θα ήταν χρήσιμη. Όποιος θέλει να ασχοληθεί περισσότερο, θα το κάνει από μόνος του.
Ενδιαφέρον θα παρουσίαζε κατά την άποψή μου η συγγραφή ενός τέτοιου σύντομου κειμένου - άρθρου το οποίο θα μπορούσαμε να μοιράσουμε (σε ηλεκτρονική μορφή) σε περιοδικά του χώρου που ως τώρα η θεματολογία τους δεν περιλαμβάνει αναφορά στο ΕΛΛΑΚ ή και σε στήλες εφημερίδων, ή ακόμα και η (εθελοντική όπως και κάθε άλλη μορφή προσφοράς στην κοινότητα) προσφορά κάποιων εισαγωγικών άρθρων για το Ubuntu. Είναι πιθανότερο να ασχοληθούν οι (έστω και ελαφρώς) «κομπιουτεράδες» με το Ubuntu, παρά όσοι για τους οποίους Η/Υ=Facebook.
Από την άλλη, οι δεύτεροι, όταν ρωτούν για υπολογιστές, ρωτούν τους «κομπιουτεράδες» φίλους τους. Αν το μεγαλύτερο ποσοστό αυτών τους έλεγαν τη φράση «βάλε Linux», τότε είναι πολύ πιθανό ότι το κλίμα θα άλλαζε ταχύτατα.
Σας ευχαριστώ για τον κόπο να διαβάσετε όλο αυτό το κείμενο και περιμένω και τις δικές σας τοποθετήσεις σε οποιοδήποτε θέμα θίγεται από τη δημοσίευση αυτή είτε σε όποιο άλλο θεωρείτε εσείς εξίσου σημαντικό.
ΥΓ. Για την ιστορία (αν και νομίζω πως είναι εμφανές), έχω ψηφίσει την δεύτερη επιλογή του poll.
