Στο φόρουμ γράφτηκα μόλις χθες αλλά ubuntu χρησιμοποιώ εδώ και λίγα χρόνια. Και πριν το ubuntu είχα χρησιμοποιήσει αρκετά λίνουξ. Μάλιστα την πρώτη φορά είδα λίνουξ πριν 10 περίπου χρόνια (μιλάμε για μια αρχαία έκδοση mandrake) Δεν είμαι άσχετος, δεν είμαι όμως γκουρού ούτε θεωρώ τον εαυτό μου γνώστη.
Θα ήθελα να φέρω και μια διαφορετική (φιλοσοφική) προσέγγιση στο θέμα.
Ας την πούμε αναρχοκαπιταλιστική προσέγγιση. (ναι μιλάμε για τούς παλαβούς που πιστεύουν ότι τα κράτη και οι κυβερνήσεις φταίνε για όλα)
Σκεφτόμουν αν θα αναπτύξω εκτενώς το θέμα ή θα είμαι όσο γίνεται πιο συνοπτικός, θα κάνω μάλλον το δεύτερο κυρίως επειδή βαριέμαι να γράφω.
Κατ αρχάς λίγα βασικά σχετικά με την ιδέα τής ιδιοκτησίας. Σύμφωνα με την αυστριακή σχολή η κοινωνία αντιμετωπίζει σταθερά το πρόβλημα ότι ένα πλήθος αγαθών βρίσκεται σε σπανιότητα με αποτέλεσμα να χρειάζεται ένα είδος "διαιτησίας" για το ποιος κάνει χρήση και ποιος όχι, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η διαιτησία πρέπει να είναι συνεχώς πάνω από τα κεφάλια τών ανθρώπων, ούτε καν ότι η διαιτησία πρέπει να επιβάλλεται από την κυβέρνηση, ούτε καν ότι η διαιτησία πρέπει να έχει συγκεκριμένη μορφή. Αυτή είναι πάνω-κάτω η ιδέα τής ιδιοκτησίας. Αν για παράδειγμα έχουμε ένα ποδήλατο δεν μπορούμε να ποδηλατούμε οι πάντες ταυτόχρονα. Αν η θέληση για χρήση του οδηγεί σε καυγάδες θα πρέπει να υπάρχει ένας τρόπος διευθέτησης τού ζητήματος και η κεντρική ιδέα είναι ότι αυτός μπορεί να είναι βασισμένος στην ελεύθερη συμφωνία. Για παράδειγμα αν εγώ θέλω ένα ποδήλατο μπορώ να βρω κάποιον που έχει (ίσως επειδή τα κατασκευάζει) και να έρθω σε μια ελεύθερη συμφωνία να μού το δώσει και να τού δώσω κάτι που αυτός θα θέλει.
Τώρα δεν θα κάτσω να συζητήσω εδώ πώς οι άνθρωποι μπορούν να έρθουν σε αμοιβαίες συμφωνίες για τα πάντα και αν αυτή η ιδέα έχει προβλήματα. Προφανώς έχει, αλλά πιστεύω ξεκάθαρα ότι ιδεολογικοί "αντίπαλοι" έχουν πολύ μεγαλύτερα κενά.
Η αυστριακή σχολή αναφέρει επίσης δυστυχώς στα κλασσικά βιβλία χωρίς να σταθεί ιδιαίτερα, ότι ένα σύστημα ιδιοκτησίας δεν είναι απαραίτητο για τα πάντα. Μόνο για αυτά που βρίσκονται σε σπανιότητα. Ένα αγαθό που είναι σε "αφθονία" δεν έχει ανάγκη ιδιοκτησίας γιατί ο καθένας μπορεί να το κατέχει χωρίς με κανέναν τρόπο να το στερεί από τούς άλλους. Καθώς θεωρεί ότι στην περίπτωση τής αφθονίας δεν υπάρχει πρόβλημα για να λύσουμε το θέμα το προσπερνάει άμεσα. Προφανώς στην σύγχρονη εποχή καταφέραμε να έχουμε πρόβλημα εκεί που υποτίθεται δεν υπάρχει.
Πριν συνοψίσω τις απόψεις μου θέλω να κάνω έναν διαχωρισμό. Προσωπικά διαχωρίζω απολύτως την έννοια "αναρχοκαπιταλισμός", η οποία είναι περισσότερο φιλοσοφική θέση η οποία εκφράζει την αναρχική φιλοσοφία και την καπιταλιστική οικονομική σκέψη, από τον "νεοφιλελευθερισμό". Ο νεοφιλελευθερισμός είναι αυτός που έχει επεκτείνει τις (λογικές) κλασσικές φιλελεύθερες ιδέες με τρόπο αποτρόπαιο και διαστροφικό οδηγώντας σε ιδέες όπως η πνευματική ιδιοκτησία. (προτείνω να διαβάσετε Νόαμ Τσόμσκυ).
Συνοψίζοντας τις βασικές μου ιδέες για τα θέματα πνευματικής ιδιοκτησίας.
α) Είμαι γενικά αντίθετος στην πνευματική ιδιοκτησία, ιδιαίτερα στο νεοφιλελεύθερο μοντέλο. (προφανώς επειδή το πνευματικό προϊόν δεν είναι "οικονομήσιμο")
β) Η χειρότερη περίπτωση προσβολής τής ατομικής ελευθερίας (στην βάση τής ΠΙ) είναι οι πατέντες. Το να μού απαγορεύεται να κατασκευάσω ποδήλατα επειδή κάποιος άλλος έχει την αποκλειστική άδεια να το κάνει είναι κατάφωρη παραβίαση τής ελευθερίας μου; Ποτέ δεν συμφώνησα ότι δεν θα κατασκευάσω ποδήλατα συνεπώς σε καμμία βάση ελεύθερης συμφωνίας δεν στηρίζεται αυτός ο περιορισμός μου.
γ) Το copyright είναι γενικά ιδιαίτερα επιθετικό και απαράδεκτο (όχι όμως τόσο φρικτό όσο οι πατέντες) Έχει πάρει μορφές οι οποίες περιορίζουν τις ατομικές ελευθερίες με παράλογο τρόπο.
δ) Οι "ελεύθερες" άδειες δεν είναι λιγότερο επιθετικές. Θεωρώ την
GPL εξίσου επιθετική με την EULA ίσως και λίγο περισσότερο επιθετική. (εδώ σάς στεναχωρώ λίγο αλλά θα το "σώσω") Από την άλλη αυτήν την στιγμή δεν έχουμε και πολλά μέσα "αυτοάμυνας", οπότε
προσωρινά την στηρίζω. Για μένα αυτός που κατηγορεί την
GPL για επιθετικότητα και μάλιστα μεγαλύτερη από την EULA, είναι σαν να κατηγορεί κάποιον που τον έχουν βάλει κάτω και τον χτυπάνε, επειδή επέστρεψε μερικά χτυπήματα και οι γροθιές του ήταν πιο δυνατές από το εγκεκριμένο. Ακόμα περισσότερο όταν την ίδια υπάρχει το απαράδεκτο τών πατεντών (δηλαδή σε δένουμε κιόλας).
ε) Κανείς δεν θα έπρεπε να είναι υποχρεωμένος να δώσει τον κώδικα. Ο καθένας είναι ελεύθερος να δημοσιοποιήσει από την δουλειά του ότι ο ίδιος θέλει. Προσωπικά είμαι οπαδός τού ανοικτού κώδικα αλλά δεν βλέπω ότι μπορεί να υποχρεώνεται κάποιος να δημοσιοποιεί τον κώδικά του.
στ) Τα κράτη θα πρέπει να χρησιμοποιούν αποκλειστικά ανοικτά πρότυπα. Οτιδήποτε άλλο είναι παραβίαση τής ελεύθερης αγοράς και τής ατομικής ελευθερίας.
Τελειώνοντας θα δώσω ένα παράδειγμα. Θα έχουμε ακούσει για τα πρόστιμα τής Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενάντια στην microsoft.
Δείτε πχ αυτό. Στην συγκεκριμένη περίπτωση η δική μου θέση είναι ότι η microsoft έχει κάθε δικαίωμα να δίνει ή όχι τον κώδικα και τα πρωτόκολλα. Δικαίωμά τους, γούστο και καπέλο τους. Η επιβολή προστίμου είναι παράλογη και χωρίς ηθική βάση. Υπάρχει ζήτημα ελεύθερου ανταγωνισμού; Η απάντηση είναι φυσικά! Αλλά αυτός που θα έπρεπε να καθήσει στο σκαμνί δεν είναι η microsoft αλλά η ΕΕ και τα κράτη μέλη. Αυτοί έπρεπε να είναι οι κατηγορούμενοι και το δικαστήριο να απαγορεύσει την χρήση τών προϊόντων της microsoft ανεξάρτητα από το αν η προσφορά φαίνεται οικονομικότερη ή όχι. Οι ιδιώτες φυσικά είναι ελεύθεροι να κάνουν ότι θέλουν, αλλά το κράτος δεν μπορεί να τούς υποχρεώνει σε συνεργασία με συγκεκριμένη εταιρεία.