Περί (μεγαλύτερης) διείσδυσης του ΕΛ/ΛΑΚ στο δημόσιο

[pkt]

Μια και ο Σίμος δεν έχει αρχίσει ακόμα τη σχετική συζήτηση, θα ήθελα να το κάνω εγώ.
Τις τελευταίες μέρες γίνεται κάποια κουβέντα για το ενδεχόμενο μεγαλύτερης διείσδυσης του ΕΛΛΑΚ σε υπηρεσίες και επιχειρήσεις του δημόσιου τομέα.

Καταρχήν, κάποιοι λόγοι για τους οποίους αυτό θα μπορούσε να είναι χρήσιμο περιγράφονται στο άρθρο: http://polytechnitis.blogspot.com/2011/06/part-1.html στο blog μου (προκειμένου να κρατήσω αυτή τη δημοσίευση σε λογικό μέγεθος). Τυχόν σχολιασμός για τους λόγους αυτούς ή προσθήκη επιπλέον λόγων, μπορεί να γίνει στα σχόλια του blog ή εδώ.

Ως γνωστόν υπάρχει ήδη ως ένα βαθμό χρήση ΕΛΛΑΚ στο δημόσιο, από το openoffice πάνω σε windows σε κάποιες δημόσιες υπηρεσίες, μέχρι το ubuntu στο τμήμα μουσικών σπουδών του Πανεπιστημίου του Ιονίου, τα σχολικά εργαστήρια με ubuntu και FreeBSD κλπ.

Το θέμα είναι το τι παραπάνω μπορεί να γίνει. Αυτό οδήγησε το Νίκο στο δεύτερο άρθρο (περί πιστοποιημένης διανομής) που δημιούργησε τις πρόσφατες (δικαιολογημένες) αντιδράσεις.

Σε αυτή τη συζήτηση θα ήθελα να δούμε το θέμα ψύχραιμα και ρεαλιστικά από την άποψη του τι θα μπορούσε να γίνει και τι θα μπορούσαμε να κάνουμε εμείς γι αυτό. Για να ξεκινήσει η κουβέντα θα παραθέσω κάποιες πρώτες ιδέες/σκέψεις "to get the ball rolling". Οι ιδέες αυτές είναι απλά brainstorming οπότε δε θα παρεξηγήσω όποιον θέλει να απορρίψει κάποια ή όλες.
Θα ήθελα να προσθέσετε και τις δικές σας, προκειμένου να δούμε τι μπορεί να υλοποιηθεί και πώς.


Καταρχήν υπάρχει το πρόβλημα που έθεσε ο Νίκος της πιθανώς ελλιπούς υποστήριξης για κάποιες συσκευές, το οποίο εν μέρει οδήγησε το project στο Μόναχο σε αποτυχία. Ο ισχυρισμός του Νίκου ότι αυτό πιθανώς να οφείλεται σε παλιό kernel προσωπικά δε με πείθει, περισσότερο θα περίμενα οι συσκευές που δεν μπόρεσαν να υποστηρίξουν στο μόναχο να ήταν winprinters, scanners, winmodems (fax) κλπ οι οποίες είναι τουλάχιστον εν μέρει userspace.

Για να μπορέσουμε λοιπόν να παράγουμε μια ανταγωνιστική διανομή ως προς το τωρινό κατεστημένο (windows), καλό θα ήταν να γνωρίζουμε το τι hardware υπάρχει που θα έπρεπε η διανομή μας να υποστηρίζει. Μπορούμε κατά περίπτωση και με βάση τον αριθμό αντιγράφων να δούμε αν κάποιο hardware αξίζει να υποστηριχθεί ή να πρέπει να προτείνουμε την αντικατάστασή του. Η απογραφή του hardware είναι κάτι χρήσιμο για τη ΓΓΠΣ ανεξάρτητα από την αλλαγή ή όχι του λογισμικού οπότε μπορεί να καταφέρουμε να βρούμε υποστήριξη, ακόμα και χρηματοδότηση από κάποιο κοινοτικό πρόγραμμα ώστε να πραγματοποιηθεί.


Το δεύτερο πρόβλημα είναι ότι επίσης δεν γνωρίζουμε τίποτα σχετικά με τις εφαρμογές που χρησιμοποιούνται στις διάφορες υπηρεσίες και τις απαιτήσεις τους (.net? opengl? directx? serial/parallel port? internet explorer? απλά ένας browser?) το ιδανικό θα ήταν να συνοδεύονται και από screenshots/περιγραφή ώστε να έχουμε μια ιδέα του τι κάνουν. Μιλάω τόσο για τις τυχόν mainstream εφαρμογές όσο και για τις custom που έχουν αγοραστεί / αναπτυχθεί από ντόπιες εταιρείες.

Ακόμα καλύτερα θα ήταν να έχουμε και σχόλια από υπαλλήλους σχετικά με τα χαρακτηριστικά της κάθε εφαρμογής, πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα, ώστε να δούμε ποιές εφαρμογές δουλεύουν καλά και ποιών θα έπρεπε να επιδιωχθεί η αντικατάσταση.


Ένα άλλο πράγμα που δεν έχουμε είναι ένα σύνολο από "case studies" όσο το δυνατόν πιο αναλυτικών (σεβόμενη την ανωνυμία κλπ φυσικά όπου είναι απαραίτητο) τόσο των επιτυχημένων όσο και των αποτυχημένων προσπαθειών χρήσης ΕΛΛΑΚ από δημόσιους φορείς ως τώρα.

Για να μπορέσουμε να φτιάξουμε μία πρόταση που να είναι ανταγωνιστική και να "κερδίσουμε αυτό το παιχνίδι" θα χρειαστεί να είμαστε ιδιαίτερα πραγματιστές και να εστιάσουμε στο να έχουμε πρόοδο αντί στην παιδική επιθυμία να ολοκληρωθεί το project αύριο ή χθες. Επίσης θα πρέπει να προσφέρουμε κάποια "checkboxes" τα οποία να κάνουν τη λύση μας ελκυστική στους διάφορους managers και επιχειρήσεων και υπηρεσιών / φορέων.

Ένα τέτοιο χαρακτηριστικό θα μπορούσε να είναι πιστεύω η υπόσχεση για 10 χρόνια ABI stability. Δεν είναι καθόλου μικρό χαρακτηριστικό ούτε τεχνικά εύκολο, αλλά μπορεί να σημάνει (σε συνδυασμό με τον opensource χαρακτήρα της λύσης) σημαντική εξοικονόμηση
πόρων από άχρηστα updates και επανεκπαίδευση. Επίσης ανοίγει το δρόμο για τις τοπικές εταιρείες proprietary λογισμικού να κάνουν port τις λύσεις τους στην πλατφόρμα μας με
αυτοπεποίθηση.

Επίσης θα πρέπει να δούμε πώς μπορούμε να εκμεταλευτούμε τις δυνατότητες που μας προσφέρει η Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω ερευνητικών και αναπτυξιακών προγραμμάτων, τους τοπικούς φορείς (όπως η ένωση πληροφορικών, το ΤΕΕ, τα πανεπιστήμια κλπ) ακόμα και οι εταιρείες όπως η ΕΕΛΛΑΚ προκειμένου να πετύχουμε το στόχο μας.

Τέλος, αντί για "πιστοποιημένη διανομή" μπορεί να καθοριστεί ένα σύνολο προδιαγραφών λογισμικού για διάφορους τύπους μηχανημάτων που χρησιμοποιούνται αυτή τη στιγμή, ως προς το UI, την ασφάλεια, τα ABI (π.χ., LSB version), τα ανοιχτά πρότυπα αποθήκευσης και πρωτόκολλα επικοινωνίας, τις σημαντικές πλευρές δηλαδή μίας διανομής ως προς το συγκεκριμμένο use case. Σε αυτό μπορούν να συνεργαστούν όλες οι κοινότητες των διανομών, χωρίς αποκλεισμούς ή διακρίσεις. Όπου η δουλειά αυτή έχει ήδη γίνει (π.χ., σχολεία) μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί ίσως και αυτούσια ή με "διακοσμητικές" αλλαγές.

Πάνω σε αυτό τον κοινό τόπο θα μπορεί μετέπειτα να υπάρξει (υγιής) ανταγωνισμός από τις εταιρείες/κοινότητες για την παραγωγή συγκεκριμμένων λύσεων, σε επίπεδο περιφέρειας ή υπηρεσίας. Έτσι εξασφαλίζεται και το diversity που επιτρέπει τη βιωσιμότητα ακόμα και στην περίπτωση που κάποια από τις διανομές (debian, fedora, gentoo, ubuntu, opensuse, ...) πάψει να υπάρχει στο μέλλον (βλέπε mandriva).

Αυτά σε πρώτη φάση, δε θέλω να επεκταθώ υπερβολικά. Θα ήθελα να ακούσω τις απόψεις σας καθώς και (δημιουργικές) προτάσεις

[pkt]

Ένα πράγμα που ξέχασα είναι το πολύ σημαντικό θέμα της εκπαίδευσης και της πιστοποίησης. Μέχρι στιγμής αυτό χρησιμοποιείται ως αντεπιχείρημα εναντίον του ΕΛ/ΛΑΚ ότι δεν υπάρχουν προγράμματα εκπαίδευσης στις ΕΛΛΑΚ εναλλακτικές και ότι το κόστος επανεκπαίδευσης και επαναπιστοποίησης είναι ιδιαίτερα μεγάλο. Την απάντηση σε αυτό μπορεί να τη δώσει το "Open ECDL" project, το οποίο ξεκίνησε το 2006 από το πανεπιστήμιο Μακεδονίας.

Δυστυχώς το scope του έργου που παρήγαγε το πανεπιστήμιο φαίνεται να καλύπτει μόνο την εκπαίδευση και όχι την εξέταση/πιστοποίηση, αλλά πιστεύω ότι είναι μία καλή αρχή και μπορεί να προωθηθεί και να επεκταθεί / βελτιωθεί το υπάρχον υλικό καθώς και το να προχωρήσουμε σε δημιουργία του framework για την πιστοποίηση.

Αν υπήρχε ένα πλήρες "Open ECDL" πάνω σε Gnome2 UI π.χ., αυτό σε συνδυασμό με την υπόσχεση για 10ετή υποστήριξη θα μπορούσε να μεταφέρει την εκπαίδευση σε πλεονέκτημα του ΕΛΛΑΚ. Θα μπορούσαμε να λέμε "προώθησε το ΕΛΛΑΚ στην υπηρεσία σου γιατί έτσι το παιδί σου θα μπορεί να έχει πιστοποίηση επιπέδου ECDL δωρεάν από το γυμνάσιο/λύκειο/Πανεπιστήμιο/LUG του, ή εντελώς online, κατάλληλο για το δημόσιο και μεγάλες επιχειρήσεις".

[pkt]

Αχχχ, επίσης ξέχασα το θέμα της διαρκούς καταγραφής και δημοσίευσης των σημαντικότερων προβλημάτων των υπάρχοντων εκδόσεων ΕΛΛΑΚ πακέτων (π.χ., Libre Office, Firefox κλπ) τα οποία εμποδίζουν την περαιτέρω διάδοση του ΕΛΛΑΚ (π.χ., η πρωτοβουλία MSBL μπορεί να παίξει αυτό το ρόλο) καθώς και τη δυνατότητα για φορείς/πανεπιστήμια/υπηρεσίες κλπ να ζητούν συγκεκριμμένα features τα οποία να υλοποιούνται στη συνέχεια από την κοινότητα υπό τη μορφή bounties/SummerOfCode-type δραστηριοτήτων, coding camps, hackfests, εργασιών και διπλωματικών, εμπορικών projects κλπ κλπ

[simosx]

Ευχαριστώ Παντελή που ξεκίνησες τη συζήτηση αυτή!

Από όλα τα ζητήματα που μπορεί να σκεφτεί κανείς για να βάλουμε περισσότερο ΕΛ/ΛΑΚ στο δημόσιο,
πιστεύω ότι από τα πιο σημαντικά είναι ο ανθρώπινος παράγοντας, προγραμματιστές/αναλυτές και εκπαιδευμένο τεχνικό προσωπικό που είναι σε θέση να υποστηρίξει τους χρήστες.
Η γενική κατάσταση στο Δημόσιο είναι ότι υπάρχουν εργαζόμενοι που το αντικείμενό τους δεν είναι η Πληροφορική (και είναι εντάξει),
καλούνται να κάνουν πράγματα περίπλοκα, χωρίς υποστήριξη.

Είχαμε το ίδιο πρόβλημα με τους μαθητικούς υπολογιστές. Η ιδέα γενικά καλή, ωστόσο δεν καλύφθηκε η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών ώστε να υποστηρίξουν την προσπάθεια. Το αποτέλεσμα; Κάποιοι εκπαιδευτικοί από μόνοι τους έκαναν εξαιρετική δουλειά. Οι υπόλοιποι; Not so much.

Οπότε, η πτυχή που αναπτύσσω είναι: για να επιλέξουμε την τεχνολογική λύση, καταγράφουμε το ανθρώπινο δυναμικό που μπορούμε να αξιοποιήσουμε. Και προσαρμόζουμε την τεχνολογική λύση βάσει του ανθρώπινου δυναμικού.

[pkt]

Η γενική κατάσταση στο Δημόσιο είναι ότι υπάρχουν εργαζόμενοι που το αντικείμενό τους δεν είναι η Πληροφορική (και είναι εντάξει),
καλούνται να κάνουν πράγματα περίπλοκα, χωρίς υποστήριξη.

Εδώ είναι η μεγάλη ευκαιρία πιστεύω: Χωρίς την οποιαδήποτε MS να μας περιορίζει , θα μπορούσαμε να φτιάξουμε ένα καλύτερο
user experience από των windows, για τις συγκεκριμμένες χρήσεις.

Π.χ., λαμβάνοντας υπόψην χάρακτηριστικά όπως ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των υπαλλήλων είναι κάποιας ηλικίας, ότι έχουν
συνηθίσει το χαρτί, ότι δε χρειάζονται και πολλά προγράμματα κλπ κλπ. Αυτό χρειάζεται ή υπαλλήλους που θα δώσουν με
ειλικρίνεια τα workflow τους, ή ανθρώπους της κοινότητας που θα κάτσουν μαζί τους και θα τα καταγράψουν ώστε να μπορούμε
μετά να δούμε πώς θα μπορούσαμε να τα κάνουμε ευκολότερα / γρηγορότερα.

Όλα αυτά όμως αφορούν το UI για το οποίο αυτή τη στιγμή δεν μπορούμε να κάνουμε και πολλά. Το πρωτεύον
είναι να υπάρχει ένα backend "platform" ως σύνολο από πυρήνα / services / βιβλιοθήκες για το οποίο να μπορούμε να
εγγυηθούμε μία άλφα σταθερότητα. Κανένας διευθυντής δεν πρόκειται ποτέ ούτε καν να σκεφτεί να βάλει στην υπηρεσία
ή επιχείρησή του κάτι που αλλάζει με τους ρυθμούς και τον τρόπο που αλλάζει αυτή τη στιγμή το mainstream ΕΛ/ΛΑΚ.

Επίσης χρειαζόμαστε πρόσβαση σε εταιρείες λογισμικού (ΕΛ/ΛΑΚ και proprietary) αλλά και integrators. Στην αμερική
υπήρξε μεγάλο fail στην εφαρμογή ενός open-source voting system επειδή πάνω κάτω κάποιος έκανε λάθος στην
παραμετροποίηση ενός ρούτερ.

Αυτός ο τύπος (http://www.youtube.com/watch?v=l6XOaxLc ... ure=relmfu) περιέγραψε πολύ καλά τι μπορεί να
συμβεί όταν πας να βάλεις ένα ΕΛ/ΛΑΚ μεγάλο project στο δημόσιο (της Αμερικής), δυστυχώς δεν μπορώ να βρω
το κατάλληλο video.

Η ιδέα γενικά καλή, ωστόσο δεν καλύφθηκε η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών ώστε να υποστηρίξουν την προσπάθεια. Το αποτέλεσμα; Κάποιοι εκπαιδευτικοί από μόνοι τους έκαναν εξαιρετική δουλειά. Οι υπόλοιποι; Not so much.

Σε αυτή την περίπτωση δεν μπορεί να περιμένει κάποιος ότι το έργο της εκπαίδευσης μπορεί να γίνει μεταξύ των ίδιων των εργαζομένων.
Για το σκοπό αυτό χρειάζεται:

* Η κοινότητα (οι κατά τόπους κοινότητες για την ακρίβεια) θα πρέπει να αναλάβει τουλάχιστον ένα σημαντικό μέρος
της εκπαίδευσης εθελοντικά (σε αυτή τη φάση δεν πιστεύω ότι μπορεί η χώρα να πληρώσει για κάτι τέτοιο).
Επίσης το εκπαιδευτικό υλικό και η πιστοποίηση θα πρέπει να ξεκινήσει επίσης από εμάς (π.χ., με βάση το project
Open ECDL του Πανεπιστημίου Μακεδονίας). Από τη στιγμή που θα βγει το standard εκπαιδευτικό υλικό και θα
υπάρχει μία σταθερότητα ώστε να μην αλλάζει όλη την ώρα, την υπόλοιπη εκπαίδευση μπορούν να την αναλάβουν
τα σχολεία και τα ΙΕΚ και την πιστοποίηση τα πανεπιστήμια με αδιάβλητο ηλεκτρονικό τρόπο. Το δύσκολο είναι
να γίνει η αρχή.

* Για να μπορεί να γίνει αυτό πρέπει να υπάρχει μία σταθερότητα ως προς το μεγαλύτερο μέρος των λειτουργιών
ώστε να μη χρειάζεται επανεκπαίδευση κάθε 1-2 χρόνια (αυτό η ελληνική κοινότητα ΕΛ/ΛΑΚ δεν μπορεί να το
αντέξει πιστεύω). Δεν είναι ανάγκη να είναι όλα τα πράγματα σταθερά, αλλά τα ουσιώδη πρέπει να είναι.

* Πρέπει να υπάρχει και ένα σχετικό lobbying ώστε μαζί με το πληροφοριακό σύστημα να αρχίσουν σταδιακά
να αλλάζουν και οι "αποκάτω" διαδικασίες και να απλοποιούνται. Αλλιώς θα είναι όπως στο ανέκδοτο για τους
αδαείς που χρησιμοποιούν 2 πλυντήρια για να ακουμπάνε τη σκάφη. Ιδιαίτερα αν ο στόχος είναι να φτιαχτεί
κάτι που να μπορεί να εξαχθεί και παραέξω (όπως έγινε και με την τεχνογνωσία για τα ΚΕΠ) αυτό που θα
"πουλάμε" πρέπει να είναι καλύτερες διαδικασίες πρώτα και *δεύτερον* το λογισμικό που τις υποστηρίζει.